Bài 1

Mẫu hợp kim 0.4062 g chứa thiếc và chì được hòa tan bằng

\ce{HCl}

\ce{HNO3}

nóng (Pb → Pb(II), Sn → Sn(IV)); khi nguội xuất hiện kết tủa hợp chất thiếc và một hợp chất chì. Thêm

25.00\ \mathrm{cm^3}

\ce{Na2H2EDTA}

0.2000 M (kết tủa tan) rồi định mức tới

250.0\ \mathrm{cm^3}

. Lấy

25.00\ \mathrm{cm^3}

, đệm ở pH 6 bằng hexamine và chỉ thị Xylenol Orange, chuẩn độ bằng

\ce{Pb(NO3)2}

0.009970 M: màu đổi vàng→đỏ ở

24.05\ \mathrm{cm^3}

. Sau đó thêm 2.0 g

\ce{NaF}

rắn — dung dịch quay lại vàng — và chuẩn độ tiếp tới điểm cuối thứ hai ở

15.00\ \mathrm{cm^3}

. (

\ce{F^-}

liên kết mạnh với

\ce{Sn^{IV}}

nhưng không với Pb(II) ở pH 6.) (1.1) Hợp chất chì nào kết tủa ở bước 2? (1.3–1.8) Nêu vai trò của hexamine, Xylenol Orange và

\ce{NaF}

cùng các phương trình ion chính của hai phép chuẩn độ. (1.10) Tính phần trăm khối lượng Sn và Pb trong hợp kim.

Bước 2/4: Hóa học của hai phép chuẩn độ

← Trước Tiếp →

\ce{Pb^{2+} + H2Y^{2-} -> PbY^{2-} + 2H+};\quad \ce{Pb^{2+} + XO_{(yellow)} -> PbXO^{2+}_{(red)}};\quad \ce{SnY + nF^- + 2H+ -> SnF_n^{(n-4)-} + H2Y^{2-}}

Phân tích

Trong chuẩn độ thứ nhất, $\ce{Pb^{2+}}$ chuẩn tiêu thụ EDTA dư; ở điểm cuối giọt $\ce{Pb^{2+}}$ tiếp theo tạo phức Pb–XO màu đỏ. Sau đó $\ce{F^-}$ tách EDTA khỏi thiếc ( $\ce{SnY -> SnF_n + H2Y^{2-}}$ ), giải phóng $\ce{H2Y^{2-}}$ phá phức Pb–XO đỏ — nên quay lại vàng — và EDTA giải phóng được chuẩn độ tiếp.