Chemistry Labs

Hoá học công nghiệp và ứng dụng

Bào chế thuốc, kiểm nghiệm

Cách thiết kế công thức kiểm soát giải phóng và độ ổn định của thuốc, cùng các phép thử xác lập định tính, hàm lượng, độ tinh khiết và hiệu năng.

1 THCS2 THPT3 Đại học4 Nâng cao5 Nghiên cứu

Trực giácThuốc không chỉ là phân tử dược chất

Dược chất có hoạt tính (API) tạo tác dụng dược lý mong muốn, còn tá dược giúp tạo sản phẩm sử dụng được: tá dược dính giữ viên, tá dược rã giúp viên vỡ, lớp bao có thể bảo vệ hoặc điều chỉnh giải phóng. Dạng bào chế quyết định API tiếp xúc với cơ thể ra sao và phải nhất quán giữa các lô.

Phổ thôngHoà tan xảy ra trước hấp thu

Với nhiều thuốc rắn dùng đường uống, API phải hoà tan trước khi được hấp thu. Đường cong hoà tan đo phần thuốc giải phóng vào môi trường xác định theo thời gian. Đây là phép thử in vitro có kiểm soát, không đo trực tiếp lợi ích lâm sàng, nhưng có thể phát hiện khác biệt về công thức hay sản xuất.

Q(t)=100 mdissolved(t)mlabelled  %Q(t) = 100\,\frac{m_{\mathrm{dissolved}}(t)}{m_{\mathrm{labelled}}} \;\%

Ví dụ: Diễn giải kết quả hoà tan

Viên thuốc ghi chứa 100 mg API. Sau 30 phút, phép định lượng tìm thấy 75 mg đã hoà tan trong bình thử quy định. Tính Q và nêu thông tin cần có thêm trước khi kết luận đạt yêu cầu.

Lời giải

Q = 75%. Chưa thể kết luận đạt nếu thiếu chuyên luận hoặc tiêu chuẩn áp dụng, môi trường, thiết bị, điều kiện lấy mẫu và quy tắc chấp nhận (có thể theo nhiều giai đoạn).

Đại họcChất lượng được thiết kế ngay trong công thức

Tiền công thức khảo sát độ tan, pKa, đa hình, tính hút ẩm và tương hợp. Các tính chất này định hướng chọn muối, kỹ thuật hạt, tá dược và bao bì. Chẳng hạn, độ tan phụ thuộc pH của bazơ yếu có thể gây kết tủa khi chuyển từ pH dạ dày sang ruột; phép thử hoà tan cần phản ánh đúng câu hỏi và điều kiện phương pháp.

Noyes ⁣– ⁣Whitney:dCdt=DAh(Cs−C)\mathrm{Noyes\!\text{–}\!Whitney:}\quad \frac{dC}{dt}=\frac{DA}{h}(C_s-C)

Dạng Noyes–Whitney liên hệ tốc độ hoà tan với hệ số khuếch tán D, diện tích bề mặt A, bề dày lớp khuếch tán h và lực dẫn nồng độ (Cs − C). Vì vậy kích thước hạt, khuấy và thành phần môi trường có thể làm đổi đường cong đo được; cần xét độ vững của phương pháp và điều kiện sink.

Quan sát các chất tương tác khác nhau với pha tĩnh và pha động nên di chuyển với tốc độ khác nhau. Mô hình minh hoạ sự phân tách, không phải phép định lượng đã thẩm định hay kết quả cho bệnh nhân cụ thể.

Phép thử định tính xác lập chất là gì; định lượng đo hàm lượng; phương pháp tạp chất khảo sát chất liên quan và sản phẩm phân huỷ. Sắc ký có thể tách cấu tử, còn detector hiệu chuẩn định lượng chúng. Tính phù hợp hệ thống, chuẩn đối chiếu, độ đặc hiệu, độ đúng, độ chụm, khoảng đo và độ vững chứng minh phương pháp phù hợp mục đích.

Nghiên cứuHướng nghiên cứu tiên tiến

Tài liệu tham khảo